Tabela stratygraficzna

Artykuł został opublikowany także na witrynie eioba.
Wersja z 18 czerwca 2008

Strona głównaWersja najnowszaStarsza wersja

według International Commission on Stratigraphy (ICS)

EON ERA OKRES EPOKA PIĘTRO od (mln.)
fanerozoik kenozoik czwartorzęd**** holocen   0.0117
plejstocen grn. 0.126
jon* 0.781
kalabr* 1.806
neogen pliocen gelas 2.588
piacent 3.6
cankl (zankl) 5.332
miocen messyn 7.246
torton 11.608
serrawal 13.82
lang 15.97
burdygał 20.43
akwitan 23.03
paleogen oligocen szat 28.4
rupel** 33.9
eocen priabon 37.2
barton 40.4
lutet 48.6
iprez (ipres) 55.8
paleocen tanet 58.7
seland 61.7
dan 65.5
mezozoik kreda grn. mastrycht 70.6
kampan 83.5
santon 85.8
koniak 88.6
turon 93.6
cenoman 99.6
dln. alb 112
apt 125
barrem 130
hoteryw 133.9
walanżyn 140.2
berias 145.5
jura grn. (malm)*** tyton 150.8
kimeryd 155.6
oksford 161.2
śr. (dogger)*** kelowej 164.7
baton 167.7
bajos 171.6
aalen 175.6
dln. (lias)*** toark 183
pliensbach 189.6
synemur 196.5
hetang 199.6
trias grn. retyk 203.6
noryk 216.5
karnik 228.7
śr. ladyn 237
anizyk 245.9
dln. olenek 249.5
ind 251
paleozoik perm loping (dżulfa***) czangsing 253.8
wucziaping 260.4
gwadelup kapitan* (capitan) 265.8
word 268
road 270.6
cisural kungur 275.6
artyńsk 284.4
sakmar 294.6
assel 299
karbon pensylwan gżel 303.4
kasimow 307.2
moskow 311.7
baszkir 318.1
misisip* (mississip) sierpuchow* (serpuchow) 328.3
wizen 345.3
turnej 359.2
dewon grn. famen 374.5
fran 385.3
śr. żywet 391.8
eifel 397.5
dln. ems 407
prag (zigen***) 411.2
lochkow (żedyn***) 416
sylur przydol (přidoli)   418.7
ludlow ludford 421.3
gorst 422.9
wenlok homer 426.2
sheinwood 428.2
landower telich* (telych) 436
aeron 439
rudan* (rhuddan) 443.7
ordowik grn. hirnant 445.6
kat 455.8
sandb 460.9
śr. darriwil 468.1
daping* 471.8
dln. floj 478.6
tremadok 488.3
kambr furong   492
  496
paib 499
  gudżang* 503
drum 506.5
  510
    515
  521
terrenow*   528
fortun* 542
Proterozoik neoproterozoik ediakar (wend***)     635
kriogen     850
ton     1000
mezoproterozoik sten     1200
ektaz* (ectas)     1400
kalim* (kalym)     1600
paleoproterozoik stater     1800
orosyr* (orosir)     2050
riak     2300
syder* (sider)     2500
archaik neoarchaik       2800
mezoarchaik       3200
paleoarchaik       3600
eoarchaik       4000
hadeik****         4600

* Jednostki oznaczone gwiazdką to poziomy nowo wyróżnione, nieobecne w literaturze lub niemające jeszcze oficjalnej nazwy; nazwy polskie proponowane.

** Lattorf, dolne piętro oligocenu (między rupelem a priabonem), nie jest obecnie uwzględniany.

*** Nazwy nieistniejące w wykazie ICS.

**** Nazwa nieformalna.

Dalsze uwagi:

  1. hadeik, archaik i proterozoik obejmuje się wspólną nazwą prekambru,
  2. stary podział kenozoiku na trzeciorzęd i czwartorzęd został ostatnio zarzucony przez ICS, czwartorzęd przez pewien czas zniknął w ogóle z tabeli ICS, a plejstocen i holocen zaliczano do neogenu; obecnie istniejąca tabela przywraca ten okres; gelas może też być częścią plejstocenu (i czwartorzędu),
  3. dan (dolne piętro paleocenu) znany jest także jako dano-mont,
  4. w źródłach polskojęzycznych dominuje inna stratygrafia karbonu, zob. starsza wersja; używa się także w źródłach ICS podziału pensylwanu na górny (gżel + kasimow), środkowy (moskow) i dolny (baszkir) oraz misisipu na górny (sierpuchow), środkowy (wizen) i dolny (turnej),
  5. stratygrafię ordowiku i kambru warto porównać ze starszą wersją
  6. nazwa ediakar została wprowadzona niedawno przez ICS; decyzja ta ignoruje długą tradycję wykorzystywania nazwy wend w literaturze; ponadto niektóre źródła używały nazwy eokambr; według niektórych źródeł ediakar jest podjednostką wendu,
  7. pewne źródła, w tym ICS, stosują podwójne nazewnictwo, w którym jednostkom geochronologicznym o nazwach eon, era, okres, epoka, wiek, chron (dzień) odpowiadają jednostki chronostratygraficzne: eotem (eonotem), eratem, system, oddział, piętro, chronozona (poziom).

Synonimy:

Podział prekambru według Geologic Ages of Earth History i Stephena E. Jonesa, kombinowany

eon era okres epoka od (mln.)
prekambr Proterozoik synik wend ediakar pundyk 580
wonokan 590
waranżer mortensnes 600
smalfjord 610
sturtyk     800 (825)
ryfej   karatau   1100
jurmantyk   1375
burzjan   1600 (1675)
animik       2200 (2225)
huron       2450 (2475)
archaik rand       2800 (2825)
suaz       3500 (3525)
izuik       3800 (3875)
priskoik hadeik   wczesny imbryk   3900
nektaryk   3975
„grupy basenowe”   4150
kryptyk   4560

Linki

Wikipedia: Tabela stratygraficzna

Tabela stratygraficzna Instytutu Nauk Geologicznych UJ

Dzieje Ziemi

Historia Polski w kamieniu pisana – także tu

Tabela stratygraficzna rekomendowana przez MKS

Tabela dziejów Ziemi – Eduseek

Tabela stratygraficzna

Tabele stratygraficzne – WIEM

Instytut Nauk Geologicznych UJ

Kolekcja skamieniałości

International Commission on Stratigraphy

The Geological Society of America – Geological Time Scale

UCMP Web Time Machine

Geological Time Scale

Geologic Time

Geologic Ages of Earth History

Detailed Geological Timescale

Geologic Time

Chronos

Nation Museum on Natural History: Geologic Time

NASA: Geologic Time